कारगिल : विश्वासघातावर शौर्याचा विजय..!!

Tags

, , , , , , , , ,

२२ दिवस चाललेल्या लढाईनंतर १८ ग्रेनेडियर्स ने १२ जून १९९९ ला तोलोलिंगवर विजय प्राप्त केला.ह्यांत एक असाही सैनिक लढला होता ज्याचे लग्न होउन १५  वा दिवस उजाडण्याआधीच, तोलोलिंगसाठी झुंजत होता.पुढे ह्याच बटालियनला, टायगर हिल भारताच्या ताब्यात आणण्याची कामगिरी सोपविण्यात आली. कमांडिंग ऑफिसर के.ठाकुर ह्यांनी तरुण सैनिकांची ‘घातक तुकड़ीे’तयार करुन; चमत्कारापेक्षा किंचितहि कमी नसलेली कामगिरी सोपवली.टायगर हिलवर चढ़ाई करायची असलेल्या बाजुने कोणी  कधीही गेले नव्हते. पाकिस्तानी तर स्वप्नातही विचार करु शकत नव्हते कारण पादाक्रांत करायची होती एक १००० फुटांची उभी भिंत;जी चढ़ल्यावर समोरच बंकर बनवुन स्वागतासाठी आतुर झालेला शत्रु असणार होता.

“२ जुलै १९९९  ला सुर्यास्त होताच आम्ही टायगर हिल टॉपवर चढ़णे सुरु केले.दोरीच्या सहाय्याने व साथीदारांच्या मदतीने ३ दिवस २ रात्र,एक-एक पाउल जपुन पुढे टाकत,भल्यापहाटे लक्ष्याजवळ पोहचलो.बंकरमध्ये सुरक्षित बसलेल्या शत्रुला फायदेशीर ठरणारा वादळी बर्फाळ वारा,दाट धुके तसेच हवेतील ऑक्सिजनच्या कमतरतेमुळे; प्रत्यक्ष शत्रुची गाठ पडण्याआधीच निसर्गासोबत,प्रत्येक श्वासासाठी आमचा संघर्ष चालु होता.

पुढे पाऊल टाकणार तोच आमच्यावर गोळ्यांचा वर्षाव सुरु झाला.पुढे सरकणार्या मार्गाच्या दुतर्फा असणारे शत्रुचे बंकर,काळोख व दाट धुके ह्यांच्या एकत्रीकरणाने आम्हाला दिसु शकले नव्हते. आमचा सर्वनाश करायला,जवळपास ५ तास हा गोळ्यांचा पाऊस पाकिस्तान पाडत होता. १०:३० झाले तरीही संख्याबळाचा  पत्ता मात्र शत्रुला लागत नव्हता. ११ वाजता रेकी करायला दहा बंदुकधारी आले.ते फायरिंग रेंजमध्ये येण्याची वाट बघत बसलेल्या आम्ही, त्यातील आठ उडवले.दोन जख्मी होउन निसटले व आमची जागा, संख्या, हत्यारे ई. माहिती वरिष्ठांना सांगून;नवीन रणनितिसह फक्त सात भारतीय जवानांवर मात करण्यासाठी सत्तर पाकिस्तानी सैनिक चाल करुन आले.

उंचीचा फायदा घेत,गोटे ढकलत,अधुनमधुन गोळीबार करत; जवळ येत होते.खालून ताज्या तुकडिची कुमक व गरजु साहित्याचा पुरवठा शक्य नसल्याने; दारुगोळ्याची कमतरता जाणवत होती.तरीही आमच्या बंदुका उत्तरे देण्यासाठी सज्ज होत्या.त्यांनी धावा बोलताच, आम्हीही तुटुन पडलो.घमासान गोळीबारी,हाथा-पायीनंतर पस्तीस गनिम संपले पण दुर्दैवाने आमचे सर्व सोबती मारले गेले.

गंभीर जखमी होउन खाली कोसळलो;तरीही त्यांच्या हालचाली समजत होत्या,गोष्टी ऐकु येत होत्या. हे घूसखोर एकत्र जमावेत म्हणजे एकाच धमाक्यात जास्तीत जास्त खलास होतील.समोर पाशवी मानसिकतेचे विरोधक शहीद भारतीय सैनिकांना लाथा घालत होते.गोळ्या मारल्यावर त्यांना घाणेरड्या शिव्या  हासडतांना बघुन,मनातल्या मनात रडतही होतो आणि रणनितिपाई आहे तसाच पडुनही राहिलो. ५०० मीटरवर असलेल्या MMG चे लोकेशन हे त्यांच्या मष्को घाटीतील त्याच्या  सहकार्यांना सांगून,एका पकिस्तान्याने आमची पोस्ट उध्वस्त करायला सांगितली. शिखरावर आधीच त्यांचे बंकर होते आता घाटीतुनही जर हल्ला झाला तर मधल्या भागातील भारतीय सैनिक नक्कीच मरणार.हल्ल्याची बातमी घेऊन MMGपोस्टला काहीही करून मला पोहचवण्यासाठी, परमेश्वराचा धावा सुरु होता.एक जण बंदुका हिसकायचा तर दूसरा गोळ्या घालायचा. आजुबाजुच्या दोघानंतर मलाही खांद्यात,पायात,जांघेत गोळ्या मारल्या.सार अंग थरारुन गेलं तरी मी आपला पडुनच.

जखमांत भर पडुनही आत्मविश्वास मात्र कायम होता.डोक्यात व छातीत सोडुन कुठेही गोळी चालवली,अगदी माझा पाय जरी कापुन नेला तरीही चालेल.पुढ़च्याच क्षणी एक गोळी नेमकी छातीवर आदळली;पण लागली मात्र खिशातल्या पाकिटावर, जिथे ५ – ५ ची गोळा झालेली नाणी होती. कुठलीच नवी इजा न करणारा  जोरदार झटका बसल्यावर जाणवले की यातुनही मी वाचल्यामुळे आता मला कोणताही शत्रु मारु शकणार नाही.

दुसरयाच क्षणी एक पाठमोर्या सैनिकावर ग्रेनेड फेकला,जो नेमका मागच्या बाजुने असणाऱ्या ओवरकोटच्या टोपीत अडकला.हे समजून ग्रेनेड काढ़ेपर्यंत;बॉम्ब ने आपले काम जबरदस्त धमाक्याने पूर्ण केलेही होते.एकच गोंधळ माजला.कोणी म्हणे ‘ह्यांतील एखादा अजूनही जिवंत आहे’, तर कोणी ओरडले ‘हयांची फौजच आली’.माझ्या दिशेने येणाऱ्या एकाची रायफल हिसकुन,एका हातानेच केलेल्या अंधाधुंद गोळीबारात,चौघांना मसणवाट्यात धाडले.

त्याच हाताच्या मदतिने घासत-सरपटत,एक दगडामागे लपलो.गोळ्यांची एक फ़ैर झाडुन लगेच शेजारच्या दगडामागे पोहचलो आणि पुन्हा फायरिंग.आता मात्र सैन्य आल्याची पक्की खात्री पटल्याने शत्रुचे धाबे दणाणले.घूसखोर पाकिस्तानी सैन्याने एवढाच पराक्रम  दाखवला की लगेच पळत सुटले;एकदाही मागे वळून पाहिले नाही की हे करणारा तर केवळ एक भारतीय सैनिक आहे.

पण MMG वर होणाऱ्या हल्याचा निरोप नेणे अजूनही बाकी होते.आजु-बाजूला जर कोणी होते तर ते माझे धारातिर्थि पडलेले साथी.कोणाच्या डोक्यातुन गोळी आरपार झालेली तर कोणाच्या शरीराची हालात चाळणीसारखी झालेली. भावापेक्षाही प्रिय मित्रांचि ही अवस्था पाहुन मनाचे बांध फुटले. वाहणारे डोळे पुसुन उठलो ते ह्यांचे बलिदान वाया जाउ देणार नाही,हा इरादा घेउनच.

तुटलेला हात सोबत घेऊन कशाला फिरायचा,म्हणुन हाताला झटका मारला.मात्र तो कातडयासोबत अजूनही जोडलेला असल्याने,निघाला नाही.त्याला मानेजवळ बांधला. घायाळ होउन प्रचंड झालेल्या; रक्तस्रावामुळे निट शुद्धही नव्हती.धड़ चालणही होत नव्हतं.घसरत-घसरत जरा पुढे सरकलो.नाल्याच्या उतारावरुन एकदम घरंगळत खाली गेलो;कुठे चाल्लो ते मात्र समजतं नव्हतं.MMG कड़े जाणारे आमचे अधिकारी कॅ.सचिन निम्बाळकर व ले.बलवान सिंह दिसले.त्यांना हाका मारल्या. नाल्यातुन उपसुन मला वर काढ़ल्यावर,होणाऱ्या हल्याची माहिती एकदाची सांगूनच टाकली.ते सावध झाले.माझी कामगिरी बजावुन झाली होती.जबाबदारीचे ओझे उतरल्याने मनाला हायसे वाटतं होते.

स्ट्रेचर ने मला खाली न्यायला पाच तास लागले.जिथे कमांडिंग ऑफिसर ठाकुर साहेबांना स्पष्ट सांगितले की मी तुम्हाला ओळखु शकत नाहिये;तरी सुद्धा माहिती व आपबीती मात्र जशीच्या तशीच सांगितली.त्यांनी लगेच राखीव असलेल्या ब्राव्हो तुकडीला रवाना केले आणि भारताने,शत्रुकडुन हिसकावुन घेतलेल्या टायगर हिलवर पुन्हा एकदा तिरंगा डौलाने फडकला.”हे शब्द आहेत सुभेदार जोगिन्दर सिंह यादव यांचे.

लष्करात दाखल होणाऱ्या प्रत्येकाला स्वप्नवत असणारी ही कामगिरी. सुबत्तता,खुर्ची,वलय ह्या पिढ़िजात गोष्टिंचे अप्रूप वाटणार्या आपल्या देशात ह्या विराला मात्र अलौकिक शौर्य,असीम त्याग व देशभक्ति हा वारसा वडीलांकडून मिळाला आहे;जे १९६५  व १९७१ च्या लढाईत कुमाऊँ रेजिमेंटकडुन पाकिस्थानविरुद्ध लढले होते.

पहिल्या हल्ल्यातच तीन गोळ्यांनी जायबंदि झालेले यादव,नंतरही ६० फुट चढुन गेले. सरपटत पहिल्या बंकरमध्ये ग्रेनेड फेकून ४ सैनिकांना मृत्युमुखी धाडल्याने गोळीबार थांबला म्हणुन त्यांचे साथी वर येउ शकले.आपल्या दोंन साथीदारांसह दुसऱ्या बंकरकड़े मोर्चा वळवलेल्या जोगिन्दर सिंहांनी, हाथापायी करुन चार सैनिकांना मारले;ज्या संघर्शाची सांगता टायगर हिलवर कब्जा मिळवुनच झाली.

अवघ्या साड़ेसोळाव्या वर्षी आर्मीत भरती होउन राष्ट्ररक्षणाची शपथ घेणाऱ्या सुभेदार जोगिंदरसिंह यादव ह्यांना,वयाच्या १९ व्या वर्षीच परमवीर चक्र मिळाले.पराक्रमाचा शिखरसन्मान,सर्वात कमी वयात मिळवणारे यादव म्हणतात,”मी जखमी होतो,जागोजागी रक्त वाहत होते,भोवळ येत होती तरीही मला ते दुख़णे जाणवत नव्हते कारण जेव्हा  एखाद्या गोष्टिचा जुनून डोक्यावर चढ़तो,तेंव्हा ईतर कुठल्याही गोष्टी केवळ निरर्थकअसतात.माझ्या डोक्यात भारतमाता होती आणि टायगर हिल जिंकून त्यावर रोवायचा तिरंगा होता.बस्स…”
मरणोपरांत परमवीर चक्र जाहिर झाल्यानंतर,चमत्कार होउन हळूहळू प्रकृतीही सुधारु लागली. १५ गोळ्या, तुटुन लोम्बकळणारा हात,ग्रेनेडच्या जखमा व सबंध शरीर रक्तात न्हाऊन निघालेले असतांना; साक्षात काळालाही हरवलेल्या ह्या मृत्युंजयाने लवकरच सैन्यात रुजु होउन देशसेवा सुरु केली.

२६ जुलै-‘कारगिल विजय दिनानिमित्त’-ज्यांच्या त्याग,शौर्य व बलिदानाने आपण सुरक्षित वातावरणात मोकळा श्वास घेऊ शकतो अश्या आपल्या रक्षकांप्रती, असलेली कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठीचा केला गेलेला एक छोटासा प्रयत्न म्हणजे हा लेख.

        सैनिकांचे आयुष्य म्हणजे काय?हे वर्णन करणारे वाक्य,एका शहीद स्मारकावर कोरलेले आहे, “when you go home, tell other people about us. We gave our today for your tomorrow….!”


जय हिन्द..!!
एक आशावादी
केदार गोगरकर
अमरावती.
gogarkarkedar@gmail.com

नवी विश्वव्यापी वसाहतवादी ताकद:चीन

Tags

, , , , , ,

नवी विश्वव्यापी वसाहतवादी ताकद:चीन

चीनचे राष्ट्रपती झी झिनपिंग ह्यांनी २०१३ मध्ये ‘One Belt One Road’ ही घोषणा केली. सिल्क रोड इकोनोमिक बेल्ट SERB व मेरीटाइम सिल्क रोड MSR द्वारे संपूर्ण जग इंफ्रास्ट्रक्चरच्या माध्यमातून व्यापारासाठी जोडण्याचा विचार मांडला.SERB हा जूनी राजधानी Xi’an पासून जगाला जोडत व्हेनिसपर्यन्त (इटली)असुन MSR ने सागरामार्गे संपूर्ण पृथ्वीभोवती विळखा घालण्याची तयारी आहे. माओच्या ‘लीप फॉरवर्ड मार्च’ आणि 1970मध्ये सत्तेेत असलेल्या दंग झिओफंगची’गो वेस्ट पॉलीसी’; हयांचे एकत्रीकरण.


निर्यांत आधारित अर्थव्यवस्था असल्याने सतत नवे मार्केट शोधणे गरजेचे आहे.इंफ्रास्ट्रक्चर च्या माध्यमातून प्रचंड प्रमाणात लागणारे बांधकाम साहित्य,अतिरिक्त उत्पादन वाढ़वलेले सीमेंट व स्टील, इतर कच्चा माल व कामगार हेही बहुतांशी चीनीच वापरून त्याच बाजारात चीनी माल विकायला लावणे व तिथल्या अर्थव्यवस्थेवर ताबा मिळवणे;हेही आलेच. पुढे लष्करी व आर्थिक ताकदीने तिबेट किंवा इंग्रजांनी भारताचा घेतला,तसा घास गीळायचा. दादाभाई नौरोजिंनी मांडल्याप्रमाणेच आर्थिक नि:सारणाचा हा सिद्धान्त असल्याने आर्थिक लाभ प्रचंड होणार.उदा:केनियात मोम्बासा-नैरोबी रेल्वे, मालाची वाहतूक करायला सुरु करतोय. देखरेखिचे कंत्राटामुळे अनेक वर्ष त्या जनतेचा पैसा लूटत राहणार.असाच ग्वादर बंदराचा 40 वर्षांचा करार असून,त्याचा नौदलासाठीही वापर करता येणार आहे.
सामान्य दर्जाच्या वस्तुपासुन,उच्च कोटीच्या तंत्रज्ञानापर्यन्त सर्वच निर्यात करण्यासाठी शेती, दळणवळण यांसारखे 10 क्षेत्र निवड़ले आहेत.हया रणनितिला’मेड ईन चायना 2025′ नाव असून; स्वतःची ओळख world factory ते world power अशी निर्माण करायची आहे,ज्यात manufacturing process सोबतच innovative products सुद्धा असतील. ‘माणसासोबत माणसाला जोड़णे’,हा चांगुलपणाचा मुखवटा दाखवतो कि सॉफ्टपॉवर चा महत्वाचा सहभाग राजकीय वातावरण तयार करण्यात राहील.हयाच प्रकारे हिन्दी-चीनी भाई-भाई चा नारा देत विश्वासघाताने केलेले आक्रमण देश अजूनही विसरला नाही.दुसऱ्या महायुद्धानंतर अमेरिकेने अनेक देशांना प्रचंड पैसा दिला,पाठबळ दिले,विकास करून दिला व स्वतःच्या हातातील खेळणे करुन दादागीरी सुरु करणेे.सॉफ्ट पॉवर म्हणजे नेमके हेच.ड्रैगन ची धोरणे त्यापेक्षाही आक्रामक असून जगालाच वसाहत बनवणे ही मनीषा आहे. उदा:ल्हाओस मध्ये पहाड़ फोडून 6 बिलियन $ची, आशियातिल आठ देश जोडणारी 260 मैलाची रेल्वे असो किंवा पाकिस्तानमध्ये तयार करण्यात येत असलेले पॉवर प्लांट असो;पुढे यांचा वापर आज पेक्षाही जास्त होणार.

१  ट्रिलियन $ ची गुंतवणुक, पैसा कुठून उभारणार?
) Asian infrastructure investment bank.(100B$)
२ ) BRICS ची New development bank(capital 50 B$ पण वाढु ही शकते.
३ ) Silk route fund 40B$
आणखीहि स्त्रोत आहेतच…

युरोपबाबत:ब्रसेल्स ला जाउन चीनी राष्ट्रपतींनी OBOR मध्ये असणाऱ्या प्रकल्पात आम्ही युरोपात गुंतवणूक करायला तयार असल्याचे सांगितले.चीन-यूरोपीय महासंघात डिजिटल सहकार्य करार झाला. अमेरिकेच्या इंटरनेट मधिल वर्चस्वाला धक्का देण्यासाठी OBOR ला चीनी ब्रॉडबॅंडची जोड़ देणे,ट्रांस साइबेरियन लिंक वर हंगेरी ला लॉजिस्टिक हब च्या रुपात बघणे, ग्रीक च्या आर्थिक दिवाळ-खोरीचा फायदा उचलून स्वतः ला मोक्याच्या अश्या एथेंस पोर्टमध्ये प्रस्थापित करून रेड सी-एथेंस-मध्य पूर्व असा डाव आहे.मुख्यत्वे किनारीभागतिल ही ठिकाणे असून त्याद्वारे रॉटरडॅम चे डच पोर्ट, जर्मनीतील हैम्बर्ग ने यूरोपमध्ये पसरणे असेही मनसुबे आहेत. सांस्कृतिक संबंध व शैक्षणिक उपक्रम हया नावाखाली कम्युनिझमचा प्रसार करणे; ‘कम्युनिस्ट पार्टी च्या 9 कोटी सदस्यांनी लवकरात लवकर मानत असलेला धर्म सोडावा’,असा धमकीवजा सल्लाही झी झीनपिंग ह्यांनी नुकताच दिला आहे.

जगासाठी: 2008 च्या जागतिकमंदितुन अद्याप न सावरलेला अमेरिका,यूक्रेन प्रकरणानंतर आर्थिक बोज्यात असलेला रशिया,दहशत- दिवाळखोरी ने त्रस्त असलेला यूरोप हयांनी निर्माण केलेली पोकळी ड्रैगन व्यापत आहे.अमेरिका व सहयोगी देश OROB कडे सावध दृष्टिकोनातुन बघत आहेत.हया कम्युनिस्ट महत्वाकांक्षेला पायबंद म्हणून बघितल्या जाणाऱ्या ट्रांस पैसिफिक पार्टनरशिपमधुन अमेरिकेने काढ़ता घेतलेल्या पायामुळे चिनला आजतरी अटकाव करणारा,विश्व व्यापारावर इतका छाप सोडणारा दूसरा तुल्य पर्याय हा गरीब, अविकसित,महासत्तांच्या संघर्षात त्रस्त देशांच्या नजरेपुढ़े येत नाही.एकीकडे ‘अमेरिका फर्स्ट’ हा जप करणारा ट्रम्प तर दुसरीकडे मुक्त व्यापार क्षेत्र म्हणजे अर्थव्यवस्था,रोजगार,व्यापार व गुंतवणुक सगळ्यांना मदत करणारा चीन हया चित्रातिल फरकामुळे अनेक देश OBOR मध्ये शामील होत आहेत. ADB नुसार आशियात इंफ्रास्ट्रक्चर गरज व पुरवठा हयात वार्षिक तुट ही 800बिलियन$आहे;ही जागा व्यापण्यास चीन सक्षम आहे. चीनी धोरणाद्वारे मिळणाऱ्या कर्जार्ची प्रक्रियाही अतिशय सुलभ असून आर्थिक सुधारणा झाल्यास व्यवसाय व वाणिज्य वाढेल,रोजगार निर्मितितुन प्रादेशिक एकात्मता वाढ़ेल हा विचार सहभागी होणाऱ्या देशांचा आहे.

भारतासाठी:आशियात एकमेव आव्हान असणाऱ्या भारताला,हिन्दी व अरबी महासागरातुन घेरण्याची चिनची योजना आहे.इंडोनेशियामध्ये जकार्ता-बांडुंग हे 142 किमी वेगवान रेल्वेचे सुरु झालेले काम,ग्वादर पोर्ट तसेच श्रीलंकेतील महिंद्रा राजपक्षे पोर्ट त्याचेच प्रकार.MSR मध्ये कोलकाताही मांडलेला आहे,ज्यास भारताने अजुन मान्यता दिली नाही.
चीन पाकिस्तान आर्थिक महामार्ग (CPEC)भारताचा भाग असलेल्या पण पाकव्याप्त असलेल्या कश्मीरमधून जात असल्याने,भारत हया OBOR बैठकीतमध्ये सहभागी झाला नाही.भारताच्या पाचपट अर्थव्यवस्था असलेला चीन,’भारताचे सर्व शेजारी सहभागी होत असताना भारताने सहभागी न होणे म्हणजे एकाकी पडणे’,असे सांगतआहे.
OROB हा आशीयाची सुपर पॉवर बनण्यात,भारतापुढील सर्वात मोठा अडथळा. पाण्याप्रमाणेच चीन भारतास जमिनीवरही एकटा पाडण्यास उत्सुक आहे.तसे होणे भारतास परवडण्यासारखे नाही कारण त्याने चिनचा प्रभाव मध्य पूर्व व मध्य आशियातही वाढ़ेल. भारतास आणखी एका मुद्यावर सावध राहण्याची गरज आहे,ती म्हणजे चीन-रशिया मैत्रीने रशिया-भारत दरम्यान अंतर वाढु नये.

भारता पुढील काही पर्याय:
भारत व जापान ने संकल्पित केलेला आशिया आफ्रिका समुद्री मार्ग सुरु केला जाउ शकतो;जो आफ्रिका खंडासोबत भारताला,दक्षिण आशिया व व दक्षिण पूर्व आशियाला जोड़तो.OBOR मध्ये जोडलेले 60 देश सोडून इतर देशांचा समुह तयार करण्याचा प्रयत्न लोकशाहीवादी देशांनी करावा.भारत RCEP किंवा APEC पैकी एक समूहात सुद्धा सदस्य होउ शकतो;अनुषंगाने तडजोडी ह्या आल्याच….


निवृत्त IFS अधिकारी श्याम सरन म्हणतात,”मोठ्या बाजारपेठांत आपले संबंध वाढ़वणे व असलेले सुदृढ़ करणे तर अनिवार्य आहेच पण सोबतच अंडमान व निकोबार ला मालदीव,सिंगापुर सारखे दर्जेदार बनविणे, छाबहार बंदराचा वापर करून इराण मार्गे मध्य आशियाला जोडणारे रस्ते/रेल्वे मार्ग बांधणे,श्रीलंकेच्या पुर्वेला असणारे त्रीनकोमलाए हे बहुतांश तमिल भाषीक राहत असलेले बंदर एनर्जी व ट्रांसपोर्ट हब म्हणून विकसित करणे,मेकांग-गंगा तसेच सितवे-मिझोरम (कलादान प्रकल्प)सारखे आणखी महत्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेणे,प्रोजेक्ट मौसम सुरु करणे(हयास चिनही OBOR मध्ये समाविष्ट करुन घेण्यास तयार आहे);असे बरेच पर्याय भारतापुढ़े आहेत.
60 देश आपल्या कवेत घेऊन लाल साम्राज्यावरुन कधीच सूर्य मावळणार नाही;असा बंदोबस्त करायचे ठरवले आहे.पूर्वी यूरोपियन देशांनी आशिया व आफ्रीकेला आपली वसाहत करुन साम्राज्य विस्तार केला होता,आग ओकत प्रचंड वेगाने सगळे जग आपल्या ताब्यात घेण्याची ड्रैगनची महत्वाकांक्षा मात्र पिढ़यान पीढ़यांच्या गुलामीनंतर रक्त सांडवुन,बलिदाने देऊन काही दशकांपूर्वीच स्वातंत्र्य मिळवलेल्या अनेक देशांतील समाजमन हेलकावुन टाकणारी आहे. आर्थिक व व्यापारी संबंधांचे घनदाट जाळेच सुरक्षिततेची खात्री देते;हाच इशारा आजच्या युगातील सर्वात मोठी वसाहतवादी शक्ती असलेला चीन देत आहे.

जय हिन्द.
एक आशावादी.
केदार गोगरकर
gogarkarkedar@gmail.com
अमरावती.

पत्र

Tags

, , , , , , , , , , , , , ,

एका विधवेचे दारूने मृत झालेल्या नवऱ्याला लिहीलेलं पत्र..

letter

प्रिय नवरा,

काल तुझा अकाली मृत्यू झाला. वय 42 फक्त. म्हणजे आयुष्यात स्थिरस्थावर होऊन आनंद उपभोगण्याचे , मुलांबरोबर फिरण्याचे, खेळण्याचे, बायकोबरोबर गप्पागोष्टी, थट्टामस्करी करण्याचे वय.
परंतु त्या सुखाला तू मुकालासच पण या आनंदाला तुझी मुलंही पारखी झाली. तुझी बायकोही मुकली या सुखाला अन् पती सुखालाही. काय कारण होतं या सगळ्याचं? तू खोट्या आनंदात रममाण झाला होतास.

त्यामुळे खऱ्या आनंदाला तू मुकतो आहेस याचे तुला भानच राहिले नाही. लग्न झाल्यापासून पाहतेय, तू कायम मित्रांच्याच गराड्यात cheers 🍻करत असायचास. मित्र असावेतच, पण आपलं कुटुंब सुद्धा आहे, त्याबद्दल आपली जबाबदारी सुद्धा आहे याचा तुला विसर पडला होता. शिवाय रोज रात्री बाटली घेऊन घरी बसणे 🍷होतेच. त्यामुळे आपल्या मुलांवर काय परिणाम होतो याची तू चिंताच करत नव्हतास.रोज रात्री 9 👌नंतर बाबा आपले नाहीत याची त्यांना जणू सवय लागली होतीच, पण तुझी भीतीही वाटत होती. बायकोवर हात उगारणे, भांडणे हे त्यांच्यासाठी नित्याचेच झाले होते. आपली मुलं कितवीत आहेत, त्यांना काय हवे-नको, याची तुला परवाच नव्हती.

दारू ही औषधी आहे, हृदयविकार दूर ठेवते वगैरे पेपर मधली माहिती तू दाखावायाचास, परंतु त्याच दारूमुळे आपल्यातलाच दुरावा वाढलेला तुला समजलाच नाही किंवा समजून घेण्याची तुझी इच्छाच नव्हती. जर ही बाटली एवढा आनंद देणारी, औषधी असेल तर ती मी आणि मुलांनी घेतली तर तुला चालली असती का?
अधूनमधून तुला प्रेमाचे भरते यायचे व तू दारू सोडायचे ठरवायाचास, परंतु परत मित्रच आडवे यायचे. कुठच्या तरी आनंदात किंवा कोणाच्या तरी दु:खात तू परत त्यांच्या बरोबर बसायचास, कि मग पुन्हा सर्व सुरु. मित्राला परत परत दु:खात लोटणारे असले कसले रे हे मित्र? जीवनात आनंद मिळवण्याचे अनेक चांगले मार्ग आहेत. परंतु तुम्ही सर्वांनी मात्र वाईट मार्गच निवडला. दारू पिणं सोडून बघितलं असतंस तर यातले अर्ध्याहून अधिक मित्र गायब झाले असते.

तुझी आजारपणे चालू झाली आणि घराची आर्थिक विवंचना अजूनच वाढली. तुझ्या पोटात झालेले पाणी काढणे, लिवरची सूज उतरवायला औषधे घेणे, हे सोपस्कार चालू झाले. माझ्या सुद्धा ऑफिसला दांड्या चालू झाल्या. हौसमौज करणे दूरच, मुलांची फी सुद्धा वेळेवर भरली जात नव्हती. तुझ्या शेवटच्या आजाराने तर डोक्यावर कर्ज करून ठेवले. तू बरा होणार नाहीस माहित असून सुद्धा तुझ्या औषधोपचाराचा खर्च थांबवला नाही आम्ही.

सरकारला सुद्धा दारूबंदी नको आहे कारण त्यांचे फक्त मिळणाऱ्या महसूलाकडेच लक्ष आहे. पण माणसाची काम करण्याची ताकद कमी होणे, आजारपण वाढणे यामुळे होणारे नुकसान सरकारला दिसत नाही का? शिवाय नवरा/मुलगा/वडील गमावणे याची किंमत पैश्यात कशी मोजणार आहे हे सरकार?

आता तुझ्या आई वडिलांची सेवा, मुलांचे शिक्षण व संस्कार हे सर्व माझी एकटीची जबाबदारी झाली आहे. ती मी पार पाडीनच पण महत्वाचे म्हणजे माझ्या मुलांना या ‘एकच प्याला’ पासून दूर ठेवणे माझ्या दृष्टीने फार महत्वाचे आहे.
पुढच्या जन्मात मला तूच नवरा म्हणून हवा आहेस, परंतु तुझ्या हातात ❌🍺🍷🔚ग्लास नसेल तरच…

तुझीच प्रिय अर्धांगी,
बायको

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी, WhatsApp Group)

आयुष्यावरची चालती बोलती पुस्तके..

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

 

ओसरीवर नाहीतर पारावर बसलेली डोळे विझत चाललेली गावाकडची ही म्हातारी माणसं म्हणजे आयुष्यावरली चालती बोलती पुस्तकं असतात.

आयुष्यभर काबाडकष्ट करून जीव शिणलेला. सारी हयात माळावर घालवल्याने त्वचा रापून गेलेली. ऊन पावसाच्या खेळाने डोळे खोल गेलेल्या विहिरीसारखे. गालावर सुरकुत्यांचे मखमली जाळे. कपाळावर थिजलेला आठ्यांचा गंध जोडीला अष्टगंध नाहीतर बुक्का. नांगर हाकून कमरेला आलेला बाक. नेसूचे जुनाट धोतर अन वर पांढरी छाटी नाहीतर सदरा. कपडे नेहमीच जुने पण स्वच्छ. डोईवर पांढरी टोपी. पायातल्या झिझलेल्या वहाणा दरिद्रीनारायणाची साथ सोबत दर्शवणारया अशाच. डोळ्यांवरचा चष्मा किमान दोन तीन ठिकाणी तरी जोडलेला वा दोरीने बांधलेला. गळ्यात तुळशीची माळ अन कंबरेला करदोडा हीच काय ती संपत्ती. हातात काठी अन ओठावर अनेक अनुच्चारित प्रश्न !

gavakadchi_manas

रानातल्या बैलाच्या खांद्याला झालेले दुखणे असो वा पांडुरंगाने ताणून धरलेला पाऊस! ह्यांची सोसायची तयारी…. आताच्या पिढीतल्या शेतकरयासारखे आत्महत्या करणारे हे नव्हेत. ओसरीत झोपायला लागते म्हणून कधी तक्रार नाही की शेतात अजूनही दारे धरायला लागतात म्हणून कंबर दुखते असे देखील म्हणणार नाहीत.

देवळात पांडुरंगासमोर तन्मयतेने वीणा धरून उभे राहतील अन घरी आल्यावर नातवाला घेऊन गावभर अभिमानाने मिरवतील. ताटात सुन काय वाढते अन कसे वाढते याचा चकार उल्लेख कधीही बाहेर करणार नाहीत. दात अजुन शाबूत; शिवारातल्या जुंधळ्याची गोड भाकरी जोडीला कोरड्यास संगतीला लालबुंद कांद्याच्या दोनचार पाकळ्या- लसणाच्या दोन तीन चण्या हेच अमृत जेवण. कोरभर भाकरी खाऊन रांजणातल्या पाण्याचा गोड घोट अन नंतर घडीभरची विश्रांती. मग पारावरच्या गप्पा.

एखादा बोलत असतो बाकीचे ऐकणार. गप्पांचे विषय अगदी साधे. माती अन नाती. ओलेते डोळे हळूच धोतराच्या सोग्याने कुणालाही कळणार नाही अशा पद्धतीने पुसतील. डोळ्यात पाणी का आले कधी वाच्यता करणार नाहीत.

मोबाईल, कॉम्प्यूटर, सोशल मिडीया, सिनियर सेकंड होम, लाफ्टर क्लब, मॉर्निंग वॉक, रेफ्रेशमेंट योगा, ध्यानधारणा असल्या कोणत्याही सोंगाची त्याना गरज नाही. स्वतःचे आयुष्य हेच तत्वज्ञान असल्याने कोणत्या साधू महाराज वा रिलीजीयस गुरूची तिळमात्र निकड नाही. दुःखाच्या सागरात राहून सुखाच्या गुरुकिल्लीवर ते अलगद तरंगत असतात. दुःखाच्या भवसागरात त्यांचे डोळे ओले होतील पण ते स्वतः ओले होत नाहीत की बुडूनही जात नाहीत.

म्हणूनच ही माणसं आयुष्यावरची चालती बोलती पुस्तके असतात. गावतल्या कुशीत आनंदाने जन्माला येऊन शिवारातल्या मातीत हसतमुखाने प्राण सोडतात. ना बीपी ना डायबेटीस न कोलेस्टेरॉल. नैसर्गिक जीवन अन नैसर्गिक मृत्यू. सुख दुखाच्या साध्या व्याख्या. जुजबी अपेक्षा अन माफक आवडी निवडी. कष्टालां नकार नाही अन सत्याला फाटा नाही. मायबाप हे कुलदैवत अन पांडुरंग हा देव. जत्रा हा उत्सव अन वारी हे उधाण! आनंद झाला तरी बेभान होणार नाहीत अन दुख झाले म्हणून गुडघ्यात मुंडके खुपसून बसणार नाहीत. नांगर अन टाळ मृदंग हेच काय ते ध्येय!

खूप हेवा वाटतो अशा लोकांचा. अशी माणसे पाहिली की डोळे नकळत भरून येतात अन काळजात कोलाहल होतो..!!

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक: समीर गायकवाड)

मूळ लेख: https://sameerbapu.blogspot.in/2015/07/blog-post_91.html?m=1

मंत्रपुष्पांजली

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

खरं तर मंत्रपुष्पांजली हे एक राष्ट्रगीत आहे, विश्वप्रार्थना आहे. त्यात एकात्म राष्ट्रजीवनाची आकांक्षा आहे. आबालवृद्धांच्या हृदयांतील ज्योत जागविणारे स्फुर्तीगान आहे. द्रष्ट्या ऋषीजनांनी जाणतेपणाने प्रस्थापित केलेला प्रघात आहे. त्या विश्वगीताचा अर्थबोध सामान्यजनांपर्यंत पोहोचावा, नव्हे जाणत्यांनी प्रयत्नपूर्वक सामान्यांपर्यंत पोहोचवावा म्हणून या लेखाचे प्रयोजन.

mantrapushpanjali

मंत्र पुष्पांजलीमध्ये एकूण चार कडवी आहेत ती खालीलप्रमाणे-
या मंत्रांचा अर्थ समजणे आवश्यक आहे. अर्थ समजला की अनुभूतीचा आनंद नक्कीच होईल. प्रत्येक श्लोकाचा अर्थ खालीलप्रमाणेः

श्लोक – १
यज्ञेन यज्ञं अयजन्त देवाः तानि धर्माणि प्रथामानि आसन्
तेह नांक महिमानः सचन्तयत्र पूर्वे साध्याःसंति देव:

श्लोकाचा अर्थ – देवांनी यज्ञाच्याद्वारे यज्ञरुप प्रजापतीचे पूजन केले. यज्ञ आणि तत्सम उपासनेचे ते प्रारंभीचे धर्मविधी होते. जिथे पूर्वी देवता निवास (स्वर्गलोकी) करीत असत ते स्थान यज्ञाचरणाने प्राप्त करून साधक महानता (गौरव) प्राप्त करते झाले.

श्लोक २
ओम राजाधिराजाय प्रसह्यसाहिने। मनोवयं वैश्रवणाय कुर्महे। स मे कामान् कामाकामाय मह्यं। कामेश्वरो वैश्रवणो ददातु कुबेराय वैश्रवणाय/ महाराजाय नमः

श्लोकाचा अर्थ – आम्हाला सर्वकाही (प्रसह्य) अनुकुल घडवून आणणाऱ्या राजाधिराज वैश्रवण कुबेराला आम्ही वंदन करतो. तो कामेश्वरकुबेर कामनार्थी अशा मला (माझ्या सर्व कामनांची )पूर्ति प्रदान करो.

श्लोक ३ (प्रथमार्थ)
ओम स्वस्ति। साम्राज्यं भौज्यं स्वाराज्यं वैराज्यं पारमेष्ट्यं राज्यं महाराज्यमाधिपत्यमयं।

श्लोकाचा अर्थ – आमचे सर्व कल्याणकारी राज्य असावे. आमचे साम्राज्य सर्व उपभोग्य वस्तुंनी परिपूर्ण असावे. येथे लोकराज्य असावे. आमचे राज्य आसक्तिरहित, लोभरहित असावे अशा परमश्रेष्ठ महाराज्यावर आमची अधिसत्ता असावी.

श्लोक ३ (द्वितियार्थ)
समन्तपर्यायीस्यात् सार्वभौमः सार्वायुषः आन्तादापरार्धात्। पृथीव्यै समुद्रपर्यंताया एकरा‌ळ इति।

श्लोकाचा अर्थ – आमचे राज्य क्षितिजाच्या सीमेपर्यंत सुरक्षित असो. समुद्रापर्यंत पसरलेल्या पृथ्वीवर आमचे एकसंघ दीर्घायु राज्य असो. आमचे राज्य सृष्टीच्या अंतापर्यंत म्हणजे परार्ध वर्ष पर्यंत सुरक्षित राहो.

श्लोक ४ तदप्येषः
श्लोकोभिगीतो। मरुतः परिवेष्टारो मरुतस्यावसन् गृहे। आविक्षितस्य कामप्रेर्विश्वेदेवाः सभासद इति।।

श्लोकाचा अर्थ – या कारणास्तव अशा राज्याच्या आणि राज्याच्या किर्तीस्तवनासाठी हा श्लोक म्हटला आहे. अविक्षिताचा पुत्र मरुताच्या राज्यसभेचे सर्व सभासद असलेल्या मरुतगणांनी परिवेष्टित केलेले हे राज्य आम्हाला लाभो हीच कामना.

संपूर्ण विश्वाच्या कल्याणाची, आकांक्षेची व सामर्थ्याची जाणीव प्रत्येकाला करून देणारीही विश्वप्रार्थना. अंतीम सत्य शोधण्याचे मार्ग अनेक असतील, पंथोपपंथ विविध असतील परंतु सर्वांचा उद्देश एक, सर्व मतपंथांच्या विषयी समादर, सर्व मतपंथाच्या प्रगतीच्या सर्वांना समान संधी असलेले, सर्वहितकारी राज्य तेव्हांच शक्य आहे जेव्हा संपूर्ण मानवजातीमध्ये सहिष्णु समरस एकात्मतेची भावना असेल.

(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)